In Benin: Nigeriaanse vluchtelingen op zoek naar veiligheid
“Ik was ziek en zwanger. Vijf van mijn kinderen heb ik thuis gekregen. Ik ben nooit naar een gezondheidscentrum geweest. Maar voor deze baby voelde ik dat ik mijn leven zou verliezen als ik geen hulp kreeg. Daarom hebben andere mensen met wie ik op de vlucht was een gezondheidswerker uit het dorp Illori in Nigeria gehaald om mij te helpen bevallen.
Meteen na de bevalling hoorden we dat gewapende mannen het dorp naderden. Ik moest opnieuw vluchten, met mijn pasgeboren baby. Na de bevalling heb ik drie nachten in de bush doorgebracht, zonder me te wassen, zonder eten en zonder water. Als ik geluiden hoorde, had ik geen kracht meer om te rennen. Ik beschermde alleen mijn kind. Mijn voeten waren opgezwollen. Ik kon niet zitten en niet rechtstaan. Ik was uitgeput,” getuigt Aminai, een 30‑jarige vrouw, moeder van zes kinderen, van Nigeriaanse afkomst. Begin maart stak zij de grens over naar Benin.
Al maanden verslechtert de veiligheidssituatie in de grensgebieden tussen het noorden van Benin en Nigeria. Begin februari werden verschillende dorpen aan Nigeriaanse zijde – waaronder Konkosso, Kokani, Zatinna, Kigbèra en Mazé – het doelwit van gewelddadige aanvallen door gewapende groepen.
Getuigenissen van mensen die op de vlucht sloegen, spreken over extreem geweld tegen burgers: moorden, het platbranden van huizen, plunderingen en ontvoeringen. Deze aanvallen hebben de lokale gemeenschappen diep getroffen.
Gewapende mannen hebben mijn man vermoord. Het was vroeg in de ochtend. We hoorden schoten en daarna het geschreeuw van de eerste slachtoffers. Mijn man deed de deur open om te kijken wat er aan de hand was. Net nadat hij de deur weer had gesloten, stonden ze daar. Ze forceerden de deur en schoten hem dood, recht voor mijn ogen. Niemand kon ingrijpen of hem helpen.
Naast het gebrek aan degelijke onderkomens blijven ook andere basisbehoeften grotendeels onbeantwoord. Er is te weinig voedsel, beperkte toegang tot hygiëne en een tekort aan basiskleding. Een grotere mobilisatie van andere hulporganisaties is dringend nodig. AZG roept op tot een versterking van de humanitaire respons om in de essentiële noden van deze vluchtelingen te voorzien. Een bredere inzet is noodzakelijk om menswaardige leefomstandigheden en toegang tot basisdiensten te garanderen, vooral voor vrouwen en kinderen die bescherming zoeken.
Ze waren met heel veel en kwamen op motorfietsen. Er werd geschoten en er waren ook explosies. Verschillende mensen werden gedood, sommigen de keel overgesneden, anderen neergeschoten. Ze staken onze motoren in brand. Ik zag mensen neervallen. Ze hebben ook mensen ontvoerd, onder wie mijn jongere broer.
Door deze aanhoudende onveiligheid zijn duizenden mensen gevlucht naar Benin, waar ze bescherming zoeken in de grensgemeente Ségbana.
Overleven in extreem precaire omstandigheden in Ségbana
De gemeente Ségbana vangt vandaag meer dan 3.000 vluchtelingen op. De meesten kwamen aan zonder middelen en zijn sterk afhankelijk van de solidariteit van de gastgemeenschappen. De woonomstandigheden zijn bijzonder moeilijk, met grote overbevolking.
“Bij onze aankomst werden we opgevangen door een Beninse familie, maar door plaatsgebrek moesten we ons opsplitsen,” vertelt Ibrahim, 45 jaar en vader van zeven kinderen.
“Mijn vrouw en de kinderen slapen in een ander huis met andere vrouwen. Ik slaap met meer dan twintig anderen in een kleine kamer.”
“Het is cruciaal dat vluchtelingen toegang krijgen tot basisdiensten,” zegt Laurent Ndalume, medisch projectverantwoordelijke.
“Het ontbreken van specifieke opvangplaatsen dwingt hen tot extreem precaire leefomstandigheden: geen veilige onderkomens, beperkte toegang tot water en sanitaire voorzieningen, onvoldoende voedselbedelingen en moeilijke toegang tot gezondheidszorg. Er is onmiddellijke actie nodig. Vluchtelingen kunnen niet langer wachten.”
Ook de psychologische gevolgen van het geweld zijn zwaar. Veel mensen vertonen tekenen van ernstige mentale stress, zoals slaapproblemen, angst en sociaal isolement. Bij kinderen worden aanhoudende angst en stilzwijgen vaak waargenomen.
Zainabou (22), die haar man verloor, getuigt: “Ik denk voortdurend aan mijn man. Mijn drie kinderen huilen ’s nachts.”
Nog steeds enorme noden
Om op deze situatie te reageren, hebben de teams van AZG zich snel gemobiliseerd om noodhulp te bieden aan de ontheemde bevolking. Sinds hun aankomst in Ségbana op 4 maart 2026 werd gratis eerstelijnsgezondheidszorg opgezet, inclusief consultaties, moederzorg en medische doorverwijzingen.
Daarnaast biedt een psycholoog mentale en psychosociale ondersteuning om vluchtelingen te helpen omgaan met de trauma’s die ze hebben meegemaakt.
Tussen 4 en 22 maart 2026 verleende AZG gratis zorg aan:
- 2.541 patiënten, waaronder 589 kinderen jonger dan vijf jaar
- 438 prenatale consultaties
- 91 opgevolgde zwangere vrouwen
- 69 begeleide bevallingen
- 82 hospitalisaties
- 18 doorverwijzingen naar gespecialiseerde zorg
- 19 consultaties voor mentale en psychosociale ondersteuning
Midden maart werd ook een grootschalige vaccinatiecampagne met meerdere vaccins georganiseerd, gecombineerd met screening op ondervoeding en ontworming met albendazol. De actie richtte zich vooral op kinderen jonger dan vijf jaar, om ziektes met een hoog epidemisch risico zoals mazelen en meningitis te voorkomen.
In totaal werden 5.157 kinderen gescreend op hun voedingsstatus.
- 522 kinderen hadden acute matige ondervoeding
- 23 kinderen leden aan acute ernstige ondervoeding
Sommige ouders kregen ook voorlichting over goede voedingspraktijken en het bereiden van verrijkte pap.
Naast medische zorg ondernam AZG ook acties om de leefomstandigheden van vluchtelingengezinnen te verbeteren. In totaal werden 600 essentiële kits uitgedeeld, met onder meer zeep, muskietennetten, waterzuiveringstabletten en hygiëneartikelen.
Om de toegang tot drinkbaar water te verbeteren, werden watertanks van 5.000 liter geplaatst bij het gezondheidscentrum en in de gemeenschap. Daarnaast werden septische putten geledigd en 17 noodlatrines gebouwd in zones waar veel vluchtelingen verblijven.
Het doel van deze acties is om water‑ en hygiënegerelateerde ziektes te voorkomen, die in dit soort contexten een groot risico vormen.
